علف های هرز
كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز
1ـ مقدمه :
همانطور كه امروزه مي دانيم علفهاي هرز و شناخت آنها در امور كشاورزي بسيار حائز اهميت است زيرا بدون شناسايي اين علفها نمي توان يك مزرعه را به درستي مديريت كرد ، يك كشاورز و يا يك متخصص زماني موفق مي باشد كه آگاهي كافي و لازم را در زمينه يا شناخت علفهاي هرز و چگونگي مبارزه با آن داشته باشد و بتواند در هر مرحله از رشد گياه زماني كه علفهاي هرز را در مزرعه خود مشاهده كرد آن را از بين ببرد ، ولي امروزه آگاهي ناكافي علفهاي هرز وجود دارد و اگر اطلاعات نيز وجود داشته باشد محدود مي باشد ، پس يك كشاورز زماني بايد در انتظار محصول پر كيفيت باشد كه به اين مهم آگاه باشد و علاوه بر در نظر گرفتن بذر و نوع خاك ، عوامل آب و هوا يك ، نور و حرارت ، رطوبت و غيره شناخت كافي نيز بر آفات و امراض داشته باشد ، طبق توضيحات داده شده ما با شناخت كافي از علفهاي هرز مي توانيم راه حل مبارزه با آن را نيز پيدا كنيم كه چگونگي مبارزه درست خود نيز مهم مي باشد كه داراي روشهاي مختلف مي باشد ، اميد است كه با شناخت راههاي مبارزه بد موقع و درست و تكنيكي بتوانيم محصولات كشاورزي يا كيفيتري را وارد عرصه بكنيم و به مرحله معرف برسانيم .
هدف :
هدف از اين مقاله چگونگي برخوردهاي علمي و عملي در رابطه با مبارزه با علفهار هرز مي باشد ، برخورد علمي با كنترل علفهاي هرز شامل مراحل زير مي باشد :
1) شناخت كامل اهداف مديريت علفهاي هرز
2) برنامه قدم به قدم براي بررسي مشكل علفهاي هرز
3) بررسي واقعي از محدوديتها و امكانات و تكنولوژي قابل دسترسي براي كنترل علفهاي هرز
عمليات صحيح كنترل علفهاي هرز نياز به شناخت كافي و دقيق گياه ، سيستمهاي مديريتي زراعي و بسياري از پارامترهاي ديگر مي باشد هر چه امروزه علمي تر با اين موضوع برخورد شود و پاي تكنولوژي به عنوان يك جزء ناگسستني همواره همراه با اين موضوع گردد مديريت ما توسعه بيشتري مي يابد همانطور كه مي دانيم اهداف مديريت مبارزه با علفهاي هرز شامل جلوگيري (Prevention) ، 2 ريشه كني و كنترل (Eradication) مي باشد . اصولاً ريشه كني علفهاي هرز به ندرت انجام پذير است بنابراين كنترل جواب مؤثرتري به ما مي دهد كه خود شامل 1) كنترل مكانيكي ، 2) كنترل زراعي ، 3) كنترل شيميايي ، 4) كنترل بيولوژيكي مي باشد كه هدف اصلي مقاله مطرح شده در رابطه با كنترل بيولوژيكي و روشهاي مؤثر آن مي باشد و همچنين راه كارهاي تازه متخصصين اهل فن در رابطه با مبارزه با علفهاي هرز به طريقه بيولوژيكي مي باشد .
كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز استفاده از دشمنان طبيعي براي مقابله با علفهاي هرز به منظور كاهش جمعيت تا سطح قابل قبول اقتصادي است در سالهاي اخير مفهوم كنترل بيولوژيكي به اندازه اي عموميت يافته است كه از ديدگاه عمومي اين روش به عنوان روشي عملي و قابل دسترسي مي تواند جايگزين آفت كشها و علف كشها شود ، اگر چه موفقيتهاي چشمگيري در زمينه كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز خصوصاً در مناطق غير زراعي همچون مراتع يا بر كه بدست آمده است ولي هنوز تا زمانيكه اين روش همچون استفاده از شخم و علفكشها در برنامه مديريت علفهاي هرز استفاده شود فاصله زيادي در پيش است عوامل كنترل بيولوژيكي با توجه به ماهيتشان در مورد غذا انتخاب عمل مي كنند و نمي توانند طيف وسيعي از علفهاي هرز را همچون شخم يا علفكش كنترل نمايند با وجود اين زمانيكه يك گونه خاص از علف هرز در مزرعه غالب باشد و عوامل كنترل بيولوژيكي آن در دسترس باشد اين روش راه حلي نسبتاً اقتصادي و با صرفه است در روش كنترل بيولوژيكي بايد سطح كمي از علفهاي هرز قابل تحمل موجود باشد زيرا در صورت نابودي كامل منبع غذايي عامل كنترل بيولوژيكي از بين مي رود كنترل بيولوژيكي را نمي توان كاملاً روش جديي در نظر گرفت ولي متدهاي مختلف آن در امروزه و به كار گرفتن روشهاي جديد آن در نزد متخصصين در عين قدمت آن جديد مي باشد . سوابق تاريخي در سال 1860 نشان مي دهد كه يك حشره قرمز به نام Dactylepius ceylonicus به منظور كنترل نوعي كاكتوس درسيلان و هندوستان مورد استفاده واقع شد كنترل بيولوژيكي اين گياه همچنين توسط استفاده از بيد كاكتوس Cactoblastis cactorum در كشور استراليا در سال 1925 موفق بوده است ، در ان سال انجير تيغي بيش از 25 ميليون هكتار از مراتع استراليا را آلوده ساخته بود ، لارو حشره بر روي علف هرز رشد مي كند ، پوسيدگي نرم باكتريايي به عنوان دومين انگل پس از لارو وارد صحنه شده و ميزان خسارات را بيشتر مي كند و به اين طرق قسمت اعظم مراتع پس از رفع آلودگي مجدداً مورد استفاده اصلي خود قرار گرفتند .
در آمريكا نتايج جالبي از نظر كنترل علف هرز چند ساله گل راعي كه حدود يك ميليون هكتار از مراتع كاليفرنيا و اورگان را آلوده ساخته بود به دست آمد با استفاده از حشره كريزولينا در سال 1944 جمعيت اين علف هرز به 1 درصد جمعيت اوليه كاهش يافت استفاده از كنترل بيولوژيكي براي كنترل علفهاي هرز چند ساله زمينهاي غير زراعي (مراتع ، چراگاه ، جنگل ، كنار جاده و زمين) و بركه ما محدود شده است علفهاي هرزي كه در اين مناطق دست نخورده مي رويند منابع غذايي ايده آلي هستند زيرا عوامل زنده كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز با توجه به داشتن فرصت زماني زياد قادر مي شود جمعيت خود را افزايش دهد علاوه بر اين استفاده از اين روش در مناطق وسيع اغلب اقتصادي تر از روشهاي كنترل مكانيكي و شيميايي است ، عوامل زنده كنترل بيولوژيكي بر روي علفهاي هرز يكساله و داراي رشد سريع كه در گياهان زراعي يكساله مي رويند مؤثر نيست محيط هايي كه در آنجا شخم مستمر ، تناب زراعي ، يا به طور سنگيني از آفات كشها استفاده شده است به ميزان زيادي لب ثبات بوده و عوامل زنده كنترل بيولوژيكي شانس كمي براي زنده ماندن را دارند مهمتر از آن عوامل كنترل بيولوژيكي قادر به افزايش سريع جمعيت خود در ابتداي فصل كه معمولاً علفهاي هرز بيشترين خسارات را وارد مي كنند نمي باشند . در كل اگر يك متخصص با نوع علف هرز و نيز دشمن طبيعي آن آگاهي كافي را داشته باشد مي تواند با پرورش آن دشمن طبيعي در زمان مناسب آن را در مزرعه رها كند تا آن دشمن طبيعي بدون اينكه خسارات جدي به محصول اصلي وارد كند آن علف را از بين ببرد مشكلي كه در زمينه كنترل بيولوژيكي وجود دارد اين است كه علاوه بر احتمال خسارات ، دشمن طبيعي جايگاه مناسب خود را در مزرعه پيدا كرده و تكثير يابد كه خود عبور باشد پارازيتهايي بر عليه دشمن طبيعي در زمين رها كند كه خود مشكلات ديگر را همراه دارد كه بسيار بايد در اين امر دقت و مراقبت لازم را به عمل آورد كه اين موضوع خود تكنيكهاي خاص دارد كه در ادامه بحث به آن خواهيم پرداخت .
معيار موفقيت در كنترل بيولوژيكي :
با وجود محدوديتهاي ذكر شده تحقيقات براي يافتن كنترل جدد بيولوژيكي ادامه دارد يك عامل كنترل بيولوژيكي زماني موفق است كه علاوه بر توانايي در كاهش جمعيت علفهاي هرز تا سطوح غير مخرب داراي اين خصوصيات نيز باشد . اين عامل نبايد زباني به گياهان وارد كند و بايد قادر به توليد مثل سريع باشد تا از رقابت علفهاي هرز با گياهان زراعي جلوگيري كنند . از تكثير و استقرار آن گياه در مزرعه جلوگيري كند و بايد مقاوم باشد و قادر به موازنه جمعيت خود و علفهاي هرز باشد . و نيز با شرايط محيطي ميزبان سازگار باشد و نيز از گزند دشمنان و عوامل طبيعي به دور باشد . يكي از مشكلات موجود در زمينه با كنترل بيولوژيكي احتمال تغيير ذايقه عوامل كنترل از علفهاي هرز به گياهان زراعي است اگر چه هيچكدام از صدها حشره كه به عنوان عامل كنترل بيولوژيكي در آمريكا استفاده شده اند تا به حال اين تغيير ميل غذايي را نشان نداده اند اكثر علفهاي هرز كه بوي آمريكا نبوده و به كشور وارد شده اند چون معمولاً دشمنان طبيعي خود را از موطن اصلي خود به همراه نياورده اند به همين دليل به سرعت در محل جديد رشد و گسترش مي يابند حال آنكه در كشور مبدا فراواني علف هرز به وسيله دشمن طبيعي خود محدود مي شود . به همين علت جستجو براي يافتن دشمنان طبيعي يك علف هرز در منطقه بوي آن علف هرز انجام مي شود طبق گزارش اخير
مثالهايي از عوامل مورد استفاده در كنترل بيولوژيكي :
اگر چه تحقيقات زيادي در مورد دستيابي و كشف عوامل بيماري زا همچون باكتريها و قارچها براي كنترل علفهاي هرز صورت گرفته امام تعداد كمي از آنها موفق بوده اند البته علفهاي هرز به بعضي از عوامل بيماري زا حساس بوده ولي اين عوامل معمولاً باعث خسارتهاي موقعي در گياه مي شوند و قادر به از بين بدن كل گياه يا يك جمعيت گياهي نمي باشد و نيز بايد مقدار زيادي از آنها جمع آوري و بخش شوند تا عوامل بيماري زا موثر واقع شوند و شرايط محيطي همچون باد و رطوبت بايد بگونه اي باشد كه رشد و نمو عوامل بيماري زا بخوبي انجام و بيماري توسعه يابد استفاده از عوامل بيماري زا يكي از اجزاء تكميل برنامه كنترل علفهاي هرز مي باشد با استفاده از اين عوامل علفهاي هرز ضعيف يا تعداد آنها كاهش و به اين ترتيب تاثير روشهاي ديگر كنترل همچون علفكشها بيشتر مي شود . يكي از مطمئن ترين عوامل بيماري امروزي در گياهان زراعي كه بيماري آنرا كنوز 33 را ايجاد مي كند .
Colletotrichum gloeos proioides K.sp.aeschy hoene
كه ما شك يك علف هرز مهم برنج را كنترل مي كند كمپاني آبچان اين قارچ را در سواح وسيعي براي استفاده در سويا و برنج توليد مي كند قارچ ديگري به نام Phytophtoora palmirora كه به وسيله آزمايشگاههاي آبوت بفروش مي رسد براي كنترل علف هرز استبرق در مركبات فلوريدا استفاده مي شود .
استفاده از هر دو اين عوامل مشخصه اي از مفهوم كلاسيك كنترل بيولوژيكي است اين عوامل بيماري زا ابتدا بايد در سطح وسيع توليد شده بر روي مزرعه همانند يك علفكش پاشيده شوند .
حشرات :
حشرات مهمترين عامل كنترل علفهاي هرز خاكزي هستند تعداد بسياري زيادي از حشرات علف خوار هستند اغلب آنها ميزبان غذايي مخصوص را دارند و قادرند اندامهاي رويشي و زايشي گياه ميزبان را از بين ببرند جديدترين تلاشها در زمينه كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز توسط حشرات عبارتند از :
Moth cinnabar براي كنترل علف هرز زلف پير و نيز سوسك Rhinocgllus براي كنترل تا تاري خميده و سوسك مينوز ساقه براي كنترل فرچيون و حشره گالزا براي كنترل تلخه تمامي اين علف هرز ها يا دائمي بوده و يا در اراضي غير زراعي توليد مشكل مي كنند . آنچه در زمينه كنترل بيولوژيكي توسطظ متخصصين مهم است نوع كشت آنها به نحوي است كه بدون تكثير و ايجاد پارازيت بتوانند آن علف هرز مدنظر كشاورز را از بين ببرند كه خود روشها و راه حلهاي مختلف را در پي دارد .
چراي حيوانات :
هميشه ما حشرات و گاه عوامل ويروسي را به عنوان كنترل بيولوژيكي مدنظر داشتيم در صورتيكه حيوانات نيز مي توانند كنترل كننده علفهاي هرز باشند در شرايط معين براي كنترل علفهاي هرز از حيوانات چرنده همچون غازها ، بزها ، گاوها استفاده مي شود قابل توجه است كه حيوانات چرنده انتخاب عمل كرده و گياهان ناخواسته چنين حيواناتي نيازمند داشتن يك دامداري خوب است آنها را نمي توان در مزرعه و يا چراگاه به حال خود رها كرد يك مديريت صحيح بايد مواد غذايي را كه دامها از طريق علفهاي هرز بدست نمي آورند تكميل كند ، پناهگاهان و محل زندگي براي آنها بسازد و از جمله درندگان آنها را محفوظ بدارد ، دامهاي اضافي خود را بفروشد و به بهداشت عمومي آنها اهميت بدهد ، از غازها خصوصاً نژاد چيني سفيد براي كنترل علفهاي هرز باريك برگ در باغها ، تاكستانها ، قلمستانها ، پوندزارها و مزارع توت فرنگي و نيز گياهان رديفي مثل لوبيا ، رازك ، مارچژوبه ، پنبه ، سيب زميني و پياز استفاده مي شود ، غازها تقريباً تمامي علفهاي هرز نارس را مي خورند و طبق گزارشات علف بر مواد و قياق را حتي زماني كه بزرگ هم باشند ترجيح مي دهند آنها ساختهاي گياهچه هاي علفهاي هرز دائمي را مي خورند و بالاخره اين گياهان در اثر كمبود مواد غذايي ميميرند ، مشخص است كه غازها براي گيااني همچون ذرت ، سورگوم و ديگر غلاب مناسب نيستند .
7 تا 11 غاز در هر هكتار براي مزارع علفي كه بشدت آلوده هستند كافي است . در عين حال بايد با اضافه كردن غلات به جيرة غذايي آنها غذاي آنها را كامل كرد و استخر يا بر كه آبي در اختيارشان گذاشت و با حصار بندي از ورود آنها به مزارع همسايه جلوگيري كرد و از حمله سگها ، كايوتها ، راسوها و روباهها به انها نيز جلوگيري كرد . در عين حال براي كنترل علفهاي هرز پهن كرد موجود در يك چنين شرايطي بايد از ديگر روشهاي كنترل استفاده كرد .
از ديگر مثالهاي كنترل علفهاي هرز با چراي دامها استفاده از بزها و گوسفندان و نيز، استفاده از بزها براي كنترل خار و خاشاك در چراگاهها است گرچه اين روش مديريت ايده آلي براي بز نيست و استفاده از گوساله ها براي كنترل قياق در مراتع فستوك استفاده كرد . گوساله ها قياق را با ميل خورده و در صورت مديريت صحيح مي توان در سطح خوب آنها را كنترل كرد در مورد عواملي كه در كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز مناطق آبي استفاده مي شود نيز راهكارهاي مهمي وجود دارد كه در ادامة بحث توضيح بيشتري داده مي شود . كنترل بيولوژيكي خود شاخه هاي مختلف و روشهاي گوناگون دارد هر علف هرزي يك نوع كنترل را نمي پذيرد و تنها با تجربه و تخصص و علم مي توان يك مزرعه را كنترل كرد كه يا بوسيله حشرات ، يا حيوانات يا ويروسها و باكتريها و هر نوع عامل محدود كننده ديگر مي توان استفاده شود اما در شرايط خاص خود .
علفهاي هرز انگلي و سمي :
بعضي از علفهاي هرز انگلي و سمي هستند كه كنترل بيولوژيكي آنها به مراتب سخترمي باشد زيرا عامل كنترل كننده خود نيز در معرض خوار است چون از طرفي نه مي تواند علف هرز موجود را از بين ببرد و از طرف ديگر به هنگام كنترل خود از بين مي رود پس چاره اي نداريم جزء اينكه اين نوع علفهاي هرز را با استفاده از نوعي ديگري از كنترل كه كنترل ويروسي و باكتريايي است آنها را از بين ببريم . ما مي توانيم ويروس و يا باكتري و يا قارچ تهيه كنيم و بر عليه آن علف هرز اقدام كنيم البته نبايد اين روش را با روش كنترل شيميايي اشتباه بگيريم چون كه ما در اين مورد از مواد شيميايي استفاده نمي كنيم بلكه از ويروس و باكتري استفاده مي كنيم . متخصصين به اين نتيجه رسيده اند كه انتخاب اين روش راه حل جديدتري است چون مي توان ويروس را در آزمايشگاه به راحتي كشت كرد و سود ديگري كه اين روش دارد اين است كه ويروس به صورت انتخاب عمل مي كند و فقط علف هرز را از بين ببرد و كمتر ممكن است به گياه اصلي آسيب برساند . بايد توجه داشت كه علف هرزي كه سمي باشد امكان دارد ريشه هاي آنها در آيند نيز مضر باشد و با رشد دوباره خود بيشتر از قبل مزرعه را تهديد كند كه در اين صورت به وسيله تفنگهاي مخصوص ويروس و يا باكتري را به سمت علف هرز شليك مي كنند .
در اين روش دوباره ما نيازمن به مراقبتهاي لازم و ويژه مي باشيم ، اگر در نهايت ويروس نيز جواب گو نباشد از باكتري استفاده مي كنيم گاهي اوقات ويروس و باكتري را مي توان به صورت آمپولهاي مخصوص به علفهاي هرز پهن برگ تزريق كرد تا آنها را از بين ببرد .
گاهي اوقات نيز از قارچ كشهاي مخصوص براي كنترل بيولوژيكي استفاده مي شود كه زماني كه علف هرز در مرحله 5ـ4 سانتيمتري است مي توان آنها را به علف هرز تزريق كمرد تا خشك گردد . در طي مطالعات كه در آمريكا بر روي كنترل بيولوژيكي به وسيله ويروسها و باكتريها انجام گرفت معلوم شد كه با توجه به اينكه اين روش نياز به دقت و كيفيت مطلوبتر دارد و عوامل حفاظت بايد دقيقتر صورت گيرد و امكان ضرر به مزرعه نيز وجود دارد بهتر است اين روش راه اول انتخاب ما نباشد و فقط در جايي از اين روشها استفاده كنيم كه علف هرز مهمي موجود باشد و ريشة آنها به هيچ وجه از بين نرود . آنچه كه معلوم شد با توجه به اينكه اين روش جواب بهتري را در از بين بردن ساير علفهاي هرز مشخص مي كند ، ليكن اثرات آن بر روي محصول زراعي دردسر و مضرات خاص خود را به همراه دارد .
در روش كنترل بيولوژيكي آنچه كه مهم است يك زيربناي مهم براي از بين بردن علف هرز است نه محصول اصلي مزرعه .
استفاده از بعضي از گونه هاي گياهي براي كنترل بيولوژيكي علفهاي هرز :
تاكنون ما تنها حشرات ، ويروسها ، حيوانات و غيره را به عنوان كنترل بيولوژيكي در نظر داشتيم در صورتيكه عده اي از گياهان نيز مي توانند روش پناهي براي كنترل علفهاي هرز باشند . بعضي از گياهان زراعي با نمو سريع و ساقه هاي بلند خود به آساني قادر به رقابت با بسياري از علفهاي هرز هستند . اين چنين گياهان با نمو سريع خود (به خصوص در ابتداي رويش) به سرعت با توليد برگهاي خود از رشد علفهاي هرز جلوگيري مي كنند ، بعضي از گياهان زراعي كه بخوبي قادر به مبارزه با گياهان هرز مي باشند عبارتند از : جو ، يونجه ، قياق ، نيشكر به علاوه در بسياري از زراعتها مي توان با اجراي يك بارلگام گياهان به شيوة رويانيدن و يك بار مصرف گياه كش گياهان زراعي را قادر به رقابت با گياهان هرز كرد واكنش يك گونه گياه هرز به محيط هاي مختلف روشي در زراعتهاي مختلف متفاوت است و غالباً اين واكنش به توانايي رقابت نوع گياه زراعي بستگي دارد موزيك در سالهاي اخير در ايالت واشنگتن آمريكا در اين زمينه مطالعات را انجام داده است كه جالبترين آنها از اين قرار هستند .
اين محقق بذر يولاف وحشي را در بهار در مزارع مختلف مانند جو ، يونجه ، نخود ، گندم و عدس كشت كرد و پس از مدتي گياه كشهاي مختلف را كه براي از بين بردن يولاف وحشي مؤثر بودند بكار برد در قابليت توانايي رقابت يولاف وحشي در زراعتهاي مختلف اختلاف فاحشي مشاهده كرد بدين صورت كه در قطعات كه جو كاشته شده گياه كشي مصرف نگرديده بود جوها با نمو سريع خود به خوبي قادر به رقابت با يولاف بودند و در قطعات گندم و نخود كه علف كش مصرف شده بود بازده محصول گندم و نخو به دليل كاهش تعداد يولاف نسبت به قطعات شاهد افزايش يافته بود ولي در مزارع عدس به دليل وجود استفاده از گياه كش شيميايي تعداد نسبتاً زيادي يولاف وحشي ديده مي شدند . اين افزايش گياه هرز مسلماً به علت ضعف توانايي عدس براي رقابت بوده كما در اينكه در قطعات از بين رفته بودند در كشت گياهان زراعي قوي مانند غلات تعداد زيادي از يولافهاي وحشي پس از مصرف گياه كش مجدداً روييده و در سايه گياهان زراعي قرار مي گرفتند كه رقابت چنداني با گياهان اصلي نمي توانستند داشته باشند در صورتيكه در مزارع حبوبات كه گياهان نمو و اندام ضعيفتر داشتند گياهان هرز با توانايي بيشتري از رطوبت و غذا استفاده كرده و به تدريج نابودي گياهان اصلي را شامل مي شدند . گياهان زراعي كه در اثر سرماي زمستان امراض يا حشرات آسيب مي بينند بيشتر مورد تهاجم گياهان هرز قرار مي گيرند در مزارع جديد الاحداث معمولاً گياهان هرز موفق بوده و قابليت توانايي بيشتري براي رقابت با گياهان زراعي را دارا مي باشند به عنوان مثال مي توان ذكر كرد كه گياه هرز علف غالباً گونة كور گياه يا كاملي را (كه به منظور تهيه بذر كاشته مي شود) وقتي كه بوسيله نوعي از آفات آسيب مي بيند بيشتر مورد تهاجم قرار مي دهد و موجب كاهش فوق العاده در غو و توليد بذر آن مي شود در صورتي كه اگر كه اين گياه هرز لگام گردد گياه زراعي مورد نظر ممكن است در سالهاي بعد رويش و بازدهي بهتر داشته باشد . بعضي از گياهان هرز چند ساله مانند پيچك صحرايي با ريشه هاي عميق پس از آنكه رطوبت سطحي خاك به حداقل درصد رسيد با شدت بيشتري به نمو خود ادامه مي دهند و اينچنين گياهان هرز در مزارعي كه گياهان هرز ديگر آن با لگام فيزيكي يا مواد شيميايي از بين مي روند در اواخر دوره رويشي گياه زراعي با نمو سريع روييده و ادامه حيات مي دهند .
گاهي در مزارع گياهان زراعي چند ساله براي جلوگيري از نمو گياهان هرز از بعضي از گونه هاي گياهي مخصوص استفاده مي شود و اين گياهان غالباً يكساله بوده و با آساني با مواد شيميايي قابل لگام هستند و معمولاً رويشي سريعتر دارند و چاودار يكساله يكي از اين قبيل گياهان است . چاودار يكساله كه رويشي سريع دارد غالباً با گياهان چمني تيره گندميان و يا در باغات ميوه كاسته مي شود با كاشت چاودار از رشد گياه هرز جلوگيري مي گردد و ضمناً بدين وسيله امكان تثبيت و برقراري به گياه زراعي داده مي شود . چاودار گياهي يگساله بوده و معمولاً مشكلاتي مانند گياه خرز را در محيط به وجود نمي آورد (بخصوص اگر قبل از توليد بذر درو گردد) . در مزارعي كه يولاف كاشته مي شود شبدر يكي ديگر از گياهاني است كه مي تواند در مزارع از رويش علفهاي هرز جلوگيري كند.
نتيجه گيري :
تاكنون و در اينجاي بحث ما روشهاي مختلف براي كنترل بيولوژيكي كه شامل حشرات ، ويروسها ، باكتريها ، حيوانات ، پرندگان ، گياهان رقيب ، قارچ كشها و غيره را به عنوان عوامل شناخته شده اين كنترل توضيح داديم و نيز تفسير كرديم ، هر كدام از اين روشهاي فوق خود داراي معايب و مضاياي خاص خود مي باشد كه تنها با پيشرفت علم و فنون خاص خود مي توان معايب را كم كرد و بر محاسن روشها افزود هدف از اين مقاله راهكارهاي مختلف براي كنترل علفهاي هرز بود كه متخصصين به اين نتيجه رسيده اند كه كنترل بيولوژيكي تنها راهكاري است كه آسيب و خوار آن از روشهاي ديگر كمتر بوده ، هزينة اقتصادي آن نيز كمتر است ، هميشه اين عوامل در دسترس هستند ، به راحتي حتي در مورد افرادي كه تجربة كم دارند قابل اجرا است و هدف ما در يك كشاورزي پايدار چيزي نيست جر بدست آوردن يك محصول سالمند و يا كيفيتتر بنابراين خود اين امر شامل مراحل مختلف مي باشد كه ما با زحمت و علم بيشتر و هر چه تمامتر بتوانيم در اين عرصه پيشرفت كگنيم و ايراني آبادتر با مزارعي بهتر و سريعتر بدون آلودگيهاي مختلف و محصولات مفيدتر داشته باشيم .
به اميد آن روز
منابع :
باريك برگ و پهن برگ تاليف محمد صانعي شريعت پناهي علفهاي هرز ايران تاليف هادي كريمي